Yaşlı Bireylerin Bilişsel Fonksiyonlarının Yeniden Kazandırılması için Oyun Platformu (COGNIPLAT)

Project Title 37

Yaşlı Bireylerin Bilişsel Fonksiyonlarının Yeniden Kazandırılması İçin Oyun Platformu (COGNIPLAT)

BYS Grup

Türkiye

TÜBİTAK

EU 7th Framework Programme

ONGOING

01.09.2018-

24.06.2021

+extension

BYS Grup

ENBISYS (Russia)

UoA (Greece)

FRONTİDA ZOIS (Greece)

Bu proje, Hafif Bilişsel Bozukluk (MCI) yaşayan yaşlı bireylerin bilişsel fonksiyonlarını yeniden kazandırmalarına yardımcı olacak bir oyun platformu geliştirmeyi amaçlamaktadır. Proje kapsamında, MCI yaşayan yaşlı bireyler için rehabilitasyon faaliyetleri içeren mobil platformlara yönelik bir yazılım prototipi geliştirilecektir. Geliştirilecek platform; konuşma gelişimi, yazma becerilerinin yeniden kazanılması, matematik problemlerinin çözülmesi ve sözel ilişkilerin kurulması gibi özellikler içerecektir.

Bu platform 6 bloktan oluşacaktır. Tanı (diagnostic) bloğu, hastanın bilişsel fonksiyonlarındaki bozulma derecesini gösterecektir. Bilişsel blok içerisinde hastanın piktogramları incelenecek; hastanın sesleri algılama fonksiyonunun yeniden kazanılması sağlanacak; okuma ve yazma fonksiyonları geliştirilecek; matematik problemleri ve matematiksel örnekleri çözme becerilerinin iyileştirilmesi hedeflenecektir.

Proje kapsamında 7 iş paketi bulunmaktadır. BYS Grup 1. ve 6. iş paketlerinden sorumlu olmakla birlikte, geliştirilecek oyun platformunun %70’i tamamlanmıştır. Proje kapsamında BYS liderliğinde gerçekleştirilen faaliyetler aşağıdaki gibidir:

• Proje yönetimi ve koordinasyon faaliyetleri: iş paketlerinin detaylandırılması ve görev dağılımlarının yapılması, uzmanların görevlendirilmesi, onay mekanizmalarının oluşturulması, proje koordinasyonu ve raporlama.
• Literatür kaynaklarının analiz edilmesi ve oyun platformunun geliştirilmesi için gerekli deneysel veri setinin elde edilmesi: hafif bilişsel bozukluğa sahip yaşlı bireylerin gerçek rehabilitasyon süreçlerinin incelenmesi, sorunların belirlenmesi ve oyun platformunun geliştirilmesi için gerekli deneysel veri setinin elde edilmesi. MCI yaşayan yaşlı bireylerin nöropsikolojik değerlendirmeleri gerçekleştirilmiştir. Literatür ve deneysel analizler doğrultusunda en etkili rehabilitasyon yöntemleri belirlenmiştir.
• Oyun platformunun temelini oluşturacak nöropsikolojik yöntemlerin geliştirilmesi: seçilen yöntemlerin MCI yaşayan yaşlı bireylerin rehabilitasyonunda uygulanabilirliği değerlendirilmiş ve oyun platformunun temelini oluşturacak önerme temelli modelleme yaklaşımı geliştirilmiştir.
• Oyun platformunun etkinliğinin değerlendirilmesi için fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) yönteminin uyarlanması: fMRI yönteminin oyun platformunun değerlendirilmesindeki uygunluğu analiz edilmiş ve yöntemin geçerliliğini ve güvenilirliğini artıracak yaklaşımlar geliştirilmiştir.
• Yaşlı bireylerin bilişsel fonksiyonlarını iyileştirmeye yönelik oyun platformunun operasyonel kurallarını modellemek için bir Ontoloji geliştirilmesi: uygulamanın kullanıldığı ortam hakkında bilgileri tutan bir bilgi modeli oluşturulmuştur. Bu sayede oyun uygulamalarından elde edilen veriler (belirtiler, hasta profili, tıbbi geçmiş, yaş vb.) semantik olarak işlenebilecektir.
• MCI yaşayan yaşlı bireylerin bilişsel fonksiyonlarını iyileştirmeye yönelik oyun platformunun geliştirilmesi ve test edilmesi: sistem tasarımı, yazılım geliştirme ve test/uygulama süreçleri yürütülmüş; ayrıca makine öğrenmesi algoritmaları kullanılmıştır.
• Oyun platformunun değerlendirilmesi: platform hem tıbbi hem de teknik açıdan çeşitli yöntemler (fMRI dahil) kullanılarak değerlendirilmiştir.